Αναγκαστική στροφή Ερντογάν προς Ανατολάς

Αφού «ώδινεν όρος και έτεκεν μυν» η επίσκεψη του Ερντογάν στον Λευκό Οίκο, όπου κι έλαβε χώρα η χειρότερη συνάντηση μεταξύ των δύο προέδρων, εδώ και δεκαετίες, σύμφωνα με τα περισσότερα τουρκικά ΜΜΕ, το ενδιαφέρον της Άγκυρας και του επίδοξου Σουλτάνου της, στρέφεται τώρα στη Ρωσία και την Ασία.

Παρά τις σκληρές τουρκικές αντιρρήσεις, θυμίζουμε ότι η κυβέρνηση Τραμπ αποφάσισε να προμηθεύσει βαριά όπλα στις Μονάδες Προστασίας του Κουρδικού Λαϊκού Κόμματος, -(τους Κούρδους της Συρίας)- χωρίς καν να περιμένει τη συνάντηση του Ερντογάν με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Trump_Erdogan-570

Ως εκ τούτου η προοπτική της στροφής προς Ανατολάς και της ένταξης στον Ευρασιατικό άξονα, φαίνεται τώρα να υπερβαίνει τις εφήμερες συζητήσεις, κερδίζοντας συνεχώς έδαφος.

Είναι σημαντικό, όμως, να έχουμε κατά νου ότι τα ευρασιατικά οράματα στην Άγκυρα δεν προέρχονται μόνο από τον Ερντογάν. Με την πάροδο των χρόνων, έχουν κερδίσει πολλούς αξιωματούχους στη διοίκηση, στον τομέα της ασφάλειας, ακόμη και τον ακαδημαϊκό χώρο της Τουρκίας.

Γνωστά think tank, όπως το Ινστιτούτο «Anka», το «Τουρκικό Ινστιτούτο του 21ου αιώνα», το «Κέντρο Στρατηγικών Μελετών της Μέσης Ανατολής», το «Κέντρο Ασιατικών Στρατηγικών Μελετών της Τουρκίας» και το «Ινστιτούτο Στρατηγικής Σκέψης», έχουν καταστήσει ολοένα και πιο δημοφιλή την ιδέα ότι η Δύση καταρρέει και είναι καιρός για την Τουρκία να στραφεί στην Ανατολή.

Η προοπτική της στροφής προς Ανατολάς βασίζεται στις ακόλουθες υποθέσεις:

  1. Το γεωκεντρικό και γεωστρατηγικό κέντρο του κόσμου μετατοπίζεται ολοένα και περισσότερο προς την Ανατολή, με αποτέλεσμα η Τουρκία να γίνεται σταδιακά κεντρική χώρα.
  2. Η καθιερωμένη παγκόσμια τάξη που κυριαρχείται από τη Δύση δεν είναι πλέον σε θέση να επιλύσει τα προβλήματα παγκόσμιας ασφάλειας.
  3. Η ολοκλήρωση της πολιτικής ασφάλειας της Δύσης σπρώχνει την Τουρκία προς μια νέα Συνθήκη των Σεβρών, οπότε η διαδικασία δυτικοποίησης της Τουρκίας χρειάζεται μια σοβαρή κριτική επισκόπηση καθώς οι δυτικοί διεθνείς οργανισμοί όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, βυθίζονται σε διαρθρωτικές κρίσεις.
  4. Η διαδικασία παγκοσμιοποίησης, από την οποία η Δύση επωφελείται δυσανάλογα, δημιουργεί τεράστιες ανισότητες και η Τουρκία γίνεται σαφώς μια από τις πρώτες χώρες που θα βρεθούν αντιμέτωπες στη σύγκρουση του παγκόσμιου καπιταλισμού με τις εθνικές κρατικές δομές.
  5. Το ΝΑΤΟ, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι ευρωπαϊκές χώρες είναι έτοιμοι να υπονομεύσουν τη νομιμότητα των συριακών και ιρακινών συνόρων της Τουρκίας, αποσύροντας την στήριξη για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας στη χώρα. Δεδομένου ότι δεν ενδιαφέρονται πλέον για τις ανησυχίες της Τουρκίας για την ασφάλεια, η Άγκυρα πρέπει να χαράξει το δικό της στρατηγικό όραμα, βασιζόμενο στη δική της εξουσία.

Η προοπτική της μεταστροφής της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής προς Ανατολάς έχει τέσσερις διαφορετικές παραλλαγές, (βαριάντες) οι οποίες συνοψίζονται ως εξής:

Α. Η στροφή προς τη Ρωσία: Ο κύριος υποστηρικτής αυτής της παραλλαγής είναι μια κοινότητα που συγκεντρώνεται γύρω από το μικρό αλλά με εθνική απήχηση τουρκικό κόμμα το «Πατριωτικό Κόμμα του Dogu Perincek», το οποίο λειτουργεί ως ρωσικό λόμπι στη χώρα.

Σύμφωνα με την άποψη της φιλορωσικής κοινότητας, η Τουρκία σήμερα χρειάζεται μια συμμαχία με τη Ρωσία, παρόμοια με την αντιιμπεριαλιστική συνεργασία με τους Σοβιετικούς στις ημέρες του Κεμάλ Ατατούρκ.

Η Τουρκία, σύμφωνα με αυτήν την κοινότητα, πρέπει να αναπτύξει στενή συνεργασία με τη Ρωσία, τον φυσικό ηγέτη του Ευρασιατικού μπλοκ, στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, της άμυνας και της ασφάλειας.

Για να το επιτύχει αυτό, πρέπει να απομακρυνθεί από την εξουσία του ΝΑΤΟ, το οποίο έχει επιβάλει η Δυτική αμυντική ομάδα στην Τουρκία και να απαλλαγεί από τα αμερικανικά δεσμά σε θέματα άμυνας και ασφάλειας.

Eurasia_1-570

Β. Ο Παντουρκικός Ευρασιανισμός: Αυτή η παραλλαγή, που έχει εθνικιστική και αλυτρωτική αντίληψη, απορρίπτει τις συμμαχίες όχι μόνο με τη Δύση, αλλά και με τη Ρωσία, την οποία βλέπει ως ιστορικό εχθρό που δεν μπορεί ποτέ να γίνει φίλος της Τουρκίας.

Σύμφωνα με το όραμά τους, η Τουρκία χρειάζεται ένα γρήγορο άνοιγμα προς την Κεντρική Ασία για να εξασφαλίσει την υποστήριξη των τουρκικών δημοκρατιών της περιοχής και να οικοδομήσει μια συμμαχία βασισμένη σε κοινές εθνοτικές ρίζες, η οποία θα μπορούσε στη συνέχεια να επεκταθεί στη Μέση Ανατολή υπό την ηγεσία της Τουρκίας.

Γ. Ο Ισλαμικός Ευρασιανισμός: Οι υπέρμαχοι αυτού του οράματος ισχυρίζονται επίσης ότι η Τουρκία δεν χρειάζεται ούτε τη Δύση ούτε τη Ρωσία, αλλά δείχνει την οθωμανική και ισλαμική κληρονομιά της χώρας ως εναλλακτικό μονοπάτι.

Το επιχείρημα είναι ότι το οθωμανικό παρελθόν και η ισλαμική ταυτότητα της Τουρκίας υπαγορεύουν γι ‘αυτήν έναν παγκόσμιο ρόλο, από τον οποίο δεν μπορεί να ξεφύγει και θα πρέπει να αναλάβει αργά ή γρήγορα.

Υποστηρίζουν ένα παγκόσμιο όραμα, σύμφωνα με το οποίο, η Τουρκία είναι η μόνη χώρα που μπορεί να γίνει η κινητήρια δύναμη μιας νέας τάξης δικαιοσύνης, ειδικά στον σουνιτικό κόσμο.

Ένας ηγέτης από την Τουρκία στον σουνιτικό κόσμο, μπορεί να εξισορροπήσει τόσο τη Δύση, αφενός, όσο και τη Ρωσία και την Κίνα, αφετέρου.

Δ. Ο Eυρασιανισμός του Ερντογάν: Σε αυτήν την παραλλαγή, η χαρισματική ηγεσία του Ερντογάν θεωρείται ως ο κύριος παράγοντας που εξασφαλίζει τη συνέχεια του κράτους και ενισχύει τον δεσμό μεταξύ κράτους και έθνους, ιδιαίτερα μετά την αποτυχημένη προσπάθεια πραξικοπήματος πέρυσι.

Οι υποστηρικτές αυτής της σκέψης θεωρούν ότι η Δύση είναι αντίθετη προς τον Ερντογάν, επειδή είναι ισχυρός ηγέτης.

Ο Ερντογάν, πιστεύουν, μπορεί να διορθώσει τα περισσότερα προβλήματα της Ανατολής, ειδικά στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Χάρη στην ηγεσία του, η Τουρκία έχει εδραιωθεί στην παγκόσμια σκηνή, απειλώντας τα αμερικανικά και ευρωπαϊκά συμφέροντα.

Η ηγεσία του Ερντογάν – που χαρακτηρίζεται ως «μετασχηματιστική» και «στηριγμένη σε ηθικό έδαφος» – θεωρείται πρόκληση και εξέγερση ενάντια στην παγκόσμια τάξη που επικεντρώνεται στη Δύση, η οποία αντικατοπτρίζεται καλύτερα στον ισχυρισμό του ότι «ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από πέντε».

1035e169bb6e4661996ccbc8cd1a0ec9

Ένα κοινό χαρακτηριστικό των τεσσάρων Ευρασιατικών οραμάτων είναι ότι όλα προέρχονται από μια αντιδραστική μορφή σκέψης που αποσκοπεί στην «αποτροπή του παιχνιδιού της Δύσης».

Έτσι, δύσκολα μπορεί κανείς να πει ότι έχει ωριμάσει για να προτείνει ένα νέο μοντέλο για την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας.

Ήταν τα ταξίδια του Ερντογάν στην Ινδία, τη Ρωσία, το Κουβέιτ και την Κίνα ένα μήνυμα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από τη συνάντησή του με τον Τραμπ; Και αν η Άγκυρα είναι σοβαρή για το μέλλον του Ευρασιανισμού, ποια από τις τέσσερις παραλλαγές θα κυριαρχήσει τελικά; Πώς θα επηρεάσει ο αγώνας δύναμης μεταξύ τους την διεθνή γεωπολιτική σκακιέρα; Οι πρώτες ενδείξεις σχετικά με αυτές τις κρίσιμες ερωτήσεις είναι πιθανό να εμφανιστούν τις προσεχείς εβδομάδες.

Share Button

InSideOut Borders

Το «Εντός+Εκτός Συνόρων» δημιουργήθηκε, κυρίως, για τους Έλληνες του εξωτερικού και τους ξένους που ζουν δίπλα μας. Αφορά τρέχουσα ειδησεογραφία μαζί με ρεπορτάζ και συνεντεύξεις για τη ζωή των απόδημων στη διασπορά και των αλλοδαπών που ζουν στη χώρα μας είτε είναι μετανάστες είτε πρόσφυγες, επιχειρηματίες ή απλοί τουρίστες. Σε συνεχή διάλογο με τις ξένες κοινότητες στην Ελλάδα και την ομογένεια στο εξωτερικό, παρουσιάζουμε όψεις της καθημερινότητας και ισχυρές απόψεις για την βελτίωση της πραγματικότητας εντός και εκτός συνόρων,

Μπορεί επίσης να σας αρέσει...