Τα επιτόκια και οι φουσκωμένοι ισολογισμοί των κεντρικών τραπεζών οδηγούν σε νέα οικονομική κρίση

Κεντρικοί τραπεζίτες, υπουργοί οικονομικών και οι κάθε λογής υπεύθυνοι χάραξης οικονομικής πολιτικής θα συναντηθούν στο Τζάκσον Χόουλ του Γουαϊόμινγκ στις 24 Αυγούστου -στο καθιερωμένο ετήσιο συμπόσιο της Fed-με βασικό ερώτημα το εάν οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη θα συνεχίσουν να αυξάνουν τα επιτόκια και δευτερεύον το πως θα ξεφορτωθούν τους φουσκωμένους ισολογισμούς από την τραπεζική κρίση του 2008-09.

Οι κεντρικές τράπεζες στις Η.Π.Α. και στην Ευρώπη εσφαλμένα προέβλεπαν το 2008 ότι οι τεράστιες εισροές ρευστότητας και τα μηδενικά επιτόκια θα τόνωναν εκ νέου τις οικονομίες τους και θα τους επέτρεπαν να επιστρέψουν στους ρυθμούς αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ, που είχαν πριν από την κρίση.

Σήμερα πρόκειται να επαναλάβουν το ίδιο σφάλμα, καθώς υποθέτουν ότι η αύξηση των επιτοκίων και η ανάκληση της πλεονάζουσας ρευστότητας με την πώληση των ισολογισμών (ύψους 9,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων) δεν θα έχουν σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία ή στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Οι ισολογισμοί των κεντρικών τραπεζών αυξάνονται για σχεδόν εννέα συνεχή χρόνια, παρασυρόμενοι από προγράμματα μηδενικών επιτοκίων (ZIRP) και από την εισαγωγή εισροών ρευστότητας μέσω ποσοτικής χαλάρωσης (QE), ομολόγων και άλλων τίτλων.

Αρκεί να σκεφθεί κανείς ότι οι ισολογισμοί των κεντρικών τραπεζών μέσα στην τελευταία δεκαετία έχουν αυξηθεί περισσότερο από 10 τρισεκατομμύρια δολάρια, ξεπερνώντας τα 15 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Gù?¹¹u9û~ßwÏ:cvٟÎÿ

Ο παγκόσμιος δανεισμός έχει φθάσει σε πρωτοφανή επίπεδα, ο δείκτης του πληθωρισμού στις περισσότερες δυτικές χώρες είναι χαμηλότερος του στόχου και τα χρηματιστήρια και οι ομολογιακές αγορές αγγίζουν επίπεδα ρεκόρ. Αποσύροντας τα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης και διοχετεύοντας τίτλους τρισεκατομμυρίων δολαρίων σε μία ήδη υπερφορτωμένη αγορά ομολόγων, αυτό ενέχει σοβαρούς κινδύνους, οικονομικής και χρηματοπιστωτικής φύσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες των μέσων μαζικής ενημέρωσης, που ειδικεύονται στην οικονομία, οι κεντρικές τράπεζες πρόκειται τώρα να ξεκινήσουν συλλογικά σε μια νέα κατεύθυνση – αυξάνοντας τα επιτόκια και εξαντλώντας τους τεράστιους, φουσκωμένους ισολογισμούς τους.

bottom view of the skyscrapers of New York, USA

Αλλά μην στοιχηματίζετε σε αυτό. Μπορεί να σκεφτούν ότι τα επιτόκια δεν μπορούν να αυξηθούν περισσότερο και ότι οι ισολογισμοί – που ανέρχονται τώρα σε 9,8 τρισεκατομμύρια δολάρια μόνο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη – δεν μπορούν να μειωθούν πολύ, χωρίς περαιτέρω επιβράδυνση στις οικονομικές ανακτήσεις που εξακολουθούν να παρουσιάζουν χρόνιες αδυναμίες ή χωρίς να προκαλέσουν σοβαρή συρρίκνωση των αγορών μετοχών, ομολόγων και άλλων χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα σύνολα του ισολογισμού είναι πραγματικά πολύ μεγαλύτερα από τα 9,8 τρισεκατομμύρια δολάρια που έχουν συσσωρευτεί μέχρι σήμερα από τις 3 μεγάλες κεντρικές τράπεζες – τη Fed, την Τράπεζα της Αγγλίας και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Όταν προστίθενται άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες, όπως η Ελβετία, η Σουηδία, ο Καναδάς και άλλοι, ξεπερνούν κατά πολύ τα 10 τρισεκατομμύρια δολάρια. Και αν προστεθεί ο ισολογισμός της Τράπεζας της Ιαπωνίας ύψους περίπου 5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και τα περισσότερα από 5 τρισεκατομμύρια δολάρια της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας τότε φθάνουν σε παγκόσμιο επίπεδο, πολύ περισσότερα από 20 τρισεκατομμύρια δολάρια … με το σύνολο να αυξάνεται διαρκώς.

Είναι εξίσου σημαντικό να καταλάβουμε ότι το χρέος των ισολογισμών των κεντρικών τραπεζών ύψους 20 τρισεκατομμυρίων δολαρίων αντιπροσωπεύει ουσιαστικά τα επισφαλή δάνεια από τράπεζες, εταιρείες και ιδιώτες επενδυτές που στην πραγματικότητα μεταφέρθηκαν από τους ιδιωτικούς τους ισολογισμούς στους ισολογισμούς των κεντρικών τραπεζών ως αποτέλεσμα των εννέα ετών αποπληρωμής μέσω QE (ποσοτική χαλάρωση), δωρεάν χρήματα μηδενικού επιτοκίου και άλλες πολιτικές των κεντρικών τραπεζών.

Οι κεντρικές τράπεζες διαφύλαξαν το καπιταλιστικό σύστημα το 2008-09 μεταφέροντας τα κακά χρέη στον εαυτό τους.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 9 ετών, το ιδιωτικό σύστημα επιβαρύνθηκε με ακόμη μεγαλύτερο χρέος απ ‘ό, τι είχε το 2007. Μπορούν οι κεντρικές τράπεζες, που έχουν ήδη διογκωθεί με 20 τρισεκατομμύρια δολάρια, να βρουν και πάλι λύση; Αυτή είναι η ερώτηση.

Η προσπάθεια να ξεφορτωθούν τα 20 τρισεκατομμύρια δολάρια για να έχουν περιθώρια για την επόμενη διάσωση, όπως προτείνουν τώρα οι κεντρικές τράπεζες, μπορεί να οδηγήσει στην επιδείνωση της επόμενης κρίσης. Αυτή είναι η αντίφαση.

la-fi-mo-fed-conference-jackson-hole-20130823-001

Οι κεντρικές τράπεζες θα επιβραδύνουν όσο μπορούν την αντιστροφή της νομισματικής τους πολιτικής από την χαλάρωση στην σύσφιξη, αλλά το μοιραίο θα συμβεί. 

Ήδη με την πολιτική που ακολούθησαν οι τράπεζες, τα τελευταία 10 χρόνια, το παγκόσμιο χρέος αυξάνεται ραγδαία, ήταν αρχές του 2000 στα 85 τρισεκατομμύρια δολάρια και το 2017 έχει εκτοξευθεί στα 217 τρισεκατομμύρια δολάρια που αντιστοιχεί στο 327% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Δηλαδή τα τελευταία 17 χρόνια το παγκόσμιο χρέος αυξήθηκε 2,5 φορές και αυτό θεωρείται ανάπτυξη;

Εδώ και καιρό γίνονται αναφορές για την παγκόσμια διόρθωση και το σκάσιμο των φουσκών στις αγορές. Δεδομένου, όμως, ότι η παγκόσμια οικονομία υπέστη σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές τις τελευταίες δεκαετίες, οι πολιτικές των επιτοκίων των κεντρικών τραπεζών καθίσταντο ολοένα και πιο αναποτελεσματικές όσον αφορά την τόνωση των πραγματικών επενδύσεων και την ανάπτυξη, συμβάλλοντας συγχρόνως στην περαιτέρω χρηματοπιστωτική ευπάθεια.

Έπειτα από οκτώ χρόνια θεραπείας των συμπτωμάτων και όχι της νόσου, το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα έχει καταστεί εθισμένο σε υπερβολικά χαμηλά επιτόκια και στη συνεχιζόμενη παροχή πλεονάζουσας ρευστότητας από την κεντρική τράπεζα.

Αυτό που άρχισε το 2008 ως ένας τεράστιος συντονισμένος πειραματισμός, δηλαδή το παγκόσμιο σχέδιο διάσωσης των τραπεζών, εξελίχθηκε τα τελευταία οκτώ χρόνια σε μια μάλλον μόνιμη επιδότηση των ιδιωτικών τραπεζών και των χρηματοπιστωτικών συστημάτων από τις κεντρικές τράπεζες.

Το σύστημα έχει γίνει εθισμένο στα δωρεάν χρήματα. Και όπως όλοι οι εθισμοί, η συνήθεια αυτή δεν πρόκειται να ξεχαστεί εύκολα. Αυτό σημαίνει ότι τα σχέδια των κεντρικών τραπεζών να αυξήσουν τα επιτόκια τους αμέσως επόμενους μήνες πιθανότατα να «χτυπήσουν σε τοίχο».

800x-1

Τα σχέδια για την πώληση των ισολογισμών θα είναι σίγουρα περιορισμένα στην αμερικανική Fed για κάποιο χρονικό διάστημα. Η ΕΚΤ και η Τράπεζα της Αγγλίας – καθώς και η Τράπεζα της Ιαπωνίας και άλλοι – θα περιμένουν να δουν τι θα κάνει η Fed.

Η Fed θα προχωρήσει με αργούς ρυθμούς, εν ολίγοις, θα υπάρξει μικρή μείωση των ισολογισμών της, πριν από την επόμενη ύφεση και θα συνεχιστεί η κλιμάκωση των ισολογισμών από τις κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως. Οι κεντρικές τράπεζες θα εισέλθουν στην επόμενη ύφεση με περαιτέρω «φουσκωμένους» ισολογισμούς.

Επομένως, η Fed βρίσκεται στα πρόθυρα μιας άλλης μείζονος καταστροφικής μετατόπισης και πειραματισμού της νομισματικής πολιτικής. Δεν θα είναι σε θέση να αυξήσει τα επιτόκια όπως έχει ανακοινώσει, 3 έως 4 φορές το χρόνο για τα επόμενα δύο χρόνια. Επίσης, δεν θα είναι σε θέση να πωλήσει μεγάλο μέρος του τρέχοντος ισολογισμού της.

Τα οκτώ χρόνια από την οικονομική κρίση 2008-09 και τη μεγάλη ύφεση αποκαλύπτουν ότι οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες, με επικεφαλής την Fed, αποδείχτηκαν αναποτελεσματικές.

Joseph Stiglitz, Nobel prize-winning economist and professor of economics at Columbia University, speaks during a protest held by the Fed Up Coalition during the Jackson Hole economic symposium, sponsored by the Federal Reserve Bank of Kansas City, at the Jackson Lake Lodge in Moran, Wyoming, U.S., on Thursday, Aug. 27, 2015. The symposium gathers central bankers, finance ministers, academics, and market participants to discuss the theme of "Inflation Dynamics and Monetary Policy". Photographer: David Paul Morris/Bloomberg via Getty Images

Joseph Stiglitz, Nobel prize-winning economist and professor of economics at Columbia University, speaks during a protest held by the Fed Up Coalition during the Jackson Hole economic symposium, on Thursday, Aug. 27, 2015.

Η μαζική ρευστότητα που παρέχεται στα τραπεζικά τους συστήματα – κατασκευασμένη με μηδενικούς συντελεστές και QEs – απέτυχε ακόμη και να διασώσει επαρκώς τις τράπεζες τους.

Σήμερα περισσότερα από 10 τρισεκατομμύρια δολάρια σε μη εξυπηρετούμενα τραπεζικά δάνεια εξακολουθούν να βαρύνουν τις μεγάλες οικονομίες του κόσμου, παρά τα περισσότερα από 20 τρισεκατομμύρια δολάρια που προστέθηκαν στους ισολογισμούς των κεντρικών τραπεζών τους τα τελευταία οκτώ χρόνια.

Οι θεμελιώδεις μεταβολές στην παγκόσμια οικονομία και η ριζική αναδιάρθρωση των χρηματοπιστωτικών αγορών, των αγορών κεφαλαίων και της αγοράς εργασίας έχουν υποβαθμίσει σημαντικά το κύριο νομισματικό εργαλείο της κεντρικής τράπεζας για τη διαχείριση των επιτοκίων.

Ακριβώς όπως η μείωση των επιτοκίων έχει ελάχιστα θετικά αποτελέσματα στην τόνωση των πραγματικών επενδύσεων και της οικονομικής ανάπτυξης, η αύξηση των επιτοκίων θα έχει μεγαλύτερο αρνητικό αντίκτυπο από ότι αναμενόταν στις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Η Fed και άλλες κεντρικές τράπεζες ενδέχεται σύντομα να το ανακαλύψουν εάν αυξήσουν τα επιτόκια πολύ πιο γρήγορα.

Οι κεντρικοί τραπεζίτες της Fed, της Τράπεζας της Αγγλίας και η ΕΚΤ θα υποστηρίξουν βεβαίως το αντίθετο.

Θα υποσχεθούν ότι μπορούν να διατηρήσουν περαιτέρω σημαντικές αυξήσεις επιτοκίων και να αρχίσουν να πωλούν ισολογισμούς χωρίς σοβαρές αρνητικές συνέπειες. Αλλά αυτοί είναι οι ίδιοι άνθρωποι που το 2008 υποσχέθηκαν ταχεία και ισχυρή ανάκαμψη από τα προγράμματα QE και ZIRP, στόχοι που δεν επιτεύχθηκαν.

Αυτό που συνέβη ήταν μια πρωτοφανής επιτάχυνση των αγορών χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων καθώς οι τιμές των μετοχών και των ομολόγων αυξήθηκαν για οκτώ χρόνια, τα παράγωγα αυξήθηκαν, ο χρυσός και τα κρυπτο-συναλλάγματα είχαν ανοδική πορεία σε αξία και η εισοδηματική ανισότητα αυξήθηκε σε επίπεδα ρεκόρ – όλα τροφοδοτούμενα από τις τεράστιες ενέσεις ρευστότητας των κεντρικών τραπεζών ύψους 10 τρισεκατομμυρίων δολαρίων που οδήγησαν τα επιτόκια στο μηδέν ή κάτω από αυτό.

Και τώρα μας λένε ότι σχεδιάζουν να αυξήσουν τα επιτόκια αυτά χωρίς σοβαρές αρνητικές συνέπειες. Όποιος θέλει μπορεί να αγοράσει οικόπεδο στη σελήνη ή τον Άρη, καθώς μάλλον προσπαθούν να μας πουλήσουν κάτι ανάλογο.

 

 

Share Button

InSideOut Borders

Το «Εντός+Εκτός Συνόρων» δημιουργήθηκε, κυρίως, για τους Έλληνες του εξωτερικού και τους ξένους που ζουν δίπλα μας. Αφορά τρέχουσα ειδησεογραφία μαζί με ρεπορτάζ και συνεντεύξεις για τη ζωή των απόδημων στη διασπορά και των αλλοδαπών που ζουν στη χώρα μας είτε είναι μετανάστες είτε πρόσφυγες, επιχειρηματίες ή απλοί τουρίστες. Σε συνεχή διάλογο με τις ξένες κοινότητες στην Ελλάδα και την ομογένεια στο εξωτερικό, παρουσιάζουμε όψεις της καθημερινότητας και ισχυρές απόψεις για την βελτίωση της πραγματικότητας εντός και εκτός συνόρων,

Μπορεί επίσης να σας αρέσει...