Ο άγνωστος πόλεμος της Αμερικής στην Αφρική

Υπάρχει ένας πραγματικός, αλλά σε μεγάλο βαθμό άγνωστος και συγκαλυμμένος πόλεμος που λαμβάνει χώρα σε ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο. Περιλαμβάνει τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία και μια ανερχόμενη δύναμη: την Κίνα. Το αποτέλεσμα αυτού του πολέμου είναι πιθανό να καθορίσει το μέλλον της ηπείρου και τις προοπτικές της.

Είναι εύκολο να ρίξουμε την ευθύνη στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, στην αόριστη πολιτική ατζέντα του και στις παρορμητικές δηλώσεις του. Αλλά η αλήθεια είναι ότι η σημερινή στρατιωτική επέκταση των ΗΠΑ στην Αφρική είναι ένα ακόμη βήμα προς τη λάθος κατεύθυνση. Είναι μέρος μιας στρατηγικής που ξεκίνησε πριν από μια δεκαετία, κατά τη διάρκεια της διοίκησης του προέδρου Τζορτζ Μπους και ασκήθηκε ενεργά και με ζήλο από τον Μπαράκ Ομπάμα.

Το 2007, με το πρόσχημα του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», οι ΗΠΑ εδραίωσαν τις διάφορες στρατιωτικές τους επιχειρήσεις στην Αφρική και ίδρυσαν την Αφρικανική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών (AFRICOM).

Με αρχικό προϋπολογισμό μισού δισεκατομμυρίου δολαρίων, η AFRICOM δήθεν ξεκίνησε να δεσμεύεται με τις αφρικανικές χώρες σε ζητήματα που αφορούσαν τη διπλωματία και την παροχή βοήθειας. Όμως, τα τελευταία 10 χρόνια, η AFRICOM μετατράπηκε σε κεντρική διοίκηση για στρατιωτικές εισβολές και παρεμβάσεις σε αφρικανικές χώρες.

Αυτός ο βίαιος ρόλος της επιδεινώθηκε ραγδαία κατά το πρώτο έτος της θητείας του Ντόναλντ Τραμπ. Πράγματι, υπάρχει ένας κρυμμένος άγνωστος πόλεμος των ΗΠΑ στην Αφρική και γίνεται στο όνομα της «αντιτρομοκρατίας».

Σύμφωνα με ειδική έρευνα των «VICE News», τα αμερικανικά στρατεύματα διεξάγουν σήμερα 3500 ασκήσεις και στρατιωτικές επιχειρήσεις σε όλη την Αφρική ετησίως, κατά μέσο όρο 10 ανά ημέρα.

Τα αμερικανικά μέσα μαζικής ενημέρωσης σπανίως μιλούν ή μεταδίδουν ειδήσεις για αυτόν τον συνεχιζόμενο πόλεμο, δίνοντας έτσι στους στρατιωτικούς άφθονο χώρο για δράση με σκοπό την αποσταθεροποίηση σε οποιαδήποτε από τις 54 χώρες της ηπείρου, όπως και όταν το επιθυμούν.

«Η σημερινή εικόνα των 3.500 ασκήσεων σηματοδοτεί μια εκπληκτική αύξηση της τάξης του 1.900% από τότε που η εντολή ενεργοποιήθηκε πριν από μια δεκαετία και υποδηλώνει τη μεγάλη επέκταση των αμερικανικών στρατιωτικών δραστηριοτήτων στην αφρικανική ήπειρο» ανέφερε το VICE.

Μετά τον θάνατο τεσσάρων Αμερικανών στρατιωτών των ειδικών δυνάμεων στο Νίγηρα στις 4 Οκτωβρίου, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, James Mattis, έκανε μια δυσοίωνη δήλωση στην επιτροπή της Γερουσίας: οι αριθμοί αυτοί ενδέχεται να αυξηθούν καθώς οι ΗΠΑ διευρύνουν τις στρατιωτικές τους δραστηριότητες στην Αφρική.

Ο Αμερικανός υπουργός, όπως και οι άλλοι προκάτοχοί του στις προηγούμενες δύο διοικήσεις των ΗΠΑ, δικαιολογεί τις αμερικανικές στρατιωτικές παραβάσεις στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων προσπαθειών «αντιτρομοκρατίας».

Είναι ένα πρόσχημα για τις ΗΠΑ να παρεμβαίνουν και να εκμεταλλεύονται μια μεγάλη γεωγραφική περιοχή με εξίσου μεγάλο οικονομικό δυναμικό και πλούτο.

Το παλιό αποικιακό «Scramble for Africa» (που σήμαινε κατοχή, διαίρεση και αποικισμό της αφρικανικής επικράτειας από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις κατά την περίοδο του Νέου Ιμπεριαλισμού, μεταξύ 1881 και 1914) ανακαλύπτεται εκ νέου από τις παγκόσμιες δυνάμεις που κατανοούν πλήρως την έκταση της ανεκμετάλλευτης οικονομικής ευρύτερης περιοχής της ηπείρου.

Παρόλο που η Κίνα, η Ινδία και η Ρωσία αναπτύσσουν μια ξεχωριστή προσέγγιση για να επεκταθούν στην Αφρική, οι ΗΠΑ επενδύουν κυρίως στη στρατιωτική επιλογή, η οποία υπόσχεται να προκαλέσει ανείπωτη βλάβη και καταστροφή και να αποσταθεροποιήσει πολλά κράτη της Αφρικής.

Το πραξικόπημα του 2012 στο Μάλι, που διεξήχθη από έναν εκπαιδευμένο από τον στρατό των ΗΠΑ οπλαρχηγό τον Amadou Haya Sanogo, είναι μόνο ένα παράδειγμα.

Σε μια ομιλία της, το 2013, η τότε η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Χίλαρι Κλίντον, προειδοποίησε ενάντια σε μια «νέα αποικιοκρατία στην Αφρική (στην οποία είναι εύκολη η είσοδος, η ανάληψη φυσικών πόρων, η αποπληρωμή των ηγετών και η αποχώρηση»). Η Κλίντον αναφερόταν βέβαια στην Κίνα και όχι στη χώρα της.

Η αυξανόμενη επιρροή της Κίνας στην Αφρική είναι προφανής και οι πρακτικές του Πεκίνου μπορεί να είναι άδικες. Ωστόσο, η πολιτική της Κίνας έναντι της Αφρικής είναι πολύ πιο πολιτική και επικεντρωμένη στο εμπόριο από ότι η στρατιωτική αμερικανική προσέγγιση.

Η αύξηση του όγκου και της αξίας του εμπορίου Κίνας-Αφρικής συμβαίνει, σύμφωνα με την έκθεση του ΟΗΕ το 2013, με έναν πραγματικά εκπληκτικό ρυθμό, καθώς αυξήθηκε η αξία των συναλλαγών τους από περίπου 10,5 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως το 2000, σε 166 δισεκατομμύρια δολάρια το 2011. Έκτοτε, συνεχίζεται με τον ίδιο εντυπωσιακό ρυθμό.

Αλλά αυτή η ανάπτυξη συνδυάστηκε με πολλές πρωτοβουλίες, που συνεπάγονται πολλά δισεκατομμύρια δολάρια σε κινεζικές πιστώσεις προς τις αφρικανικές χώρες για την ανάπτυξη των υποδομών που χρειάζονταν. Πολλά χρήματα δόθηκαν για τη χρηματοδότηση του προγράμματος «αφρικανικών ταλέντων», το οποίο έχει σχεδιαστεί για να εκπαιδεύσει 30.000 Αφρικανούς επαγγελματίες σε διάφορους τομείς.

Δεν πρέπει λοιπόν να αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η Κίνα ξεπέρασε τις ΗΠΑ ως ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Αφρικής το 2009.

Η πραγματική αποικιοκρατία, την οποία ανέφερε η Κλίντον στην ομιλία της, βρίσκεται ωστόσο στην αντίληψη και τη συμπεριφορά των ΗΠΑ απέναντι στην Αφρική. Αυτό δεν είναι υπερβολή, αλλά στην πραγματικότητα μια δήλωση που απηχεί τα λόγια του ίδιου του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.

Κατά τη διάρκεια ενός γεύματος με εννέα Αφρικανούς ηγέτες τον περασμένο Σεπτέμβρη στον ΟΗΕ, ο Τραμπ μίλησε με το είδος της νοοτροπίας που ενέπνευσε την αποικιακή προσέγγιση των δυτικών ηγετών στην Αφρική εδώ και αιώνες.

Σύντομα αφού εφηύρε την μη υπάρχουσα χώρα της «Νάμπια», ο Τραμπ προέτρεψε τους «πολλούς φίλους του που πηγαίνουν στις χώρες της Αφρικής προσπαθώντας να γίνουν πλούσιοι να την προτιμήσουν!». «Σας συγχαίρω», είπε, «θα το πετύχετε κερδίζοντας πολλά χρήματα». 

Τον επόμενο μήνα, ο Τράμπ όρισε το Τσαντ, τον αφοσιωμένο εταίρο της «αντιτρομοκρατικής» χώρας, στον κατάλογο των χωρών των οποίων οι πολίτες απαγορεύονται να εισέλθουν στις ΗΠΑ.

Έχοντας κατά νου ότι η Αφρική έχει 22 χώρες, όπου οι μουσουλμάνοι είναι πλειοψηφία, η αμερικανική κυβέρνηση απομακρύνεται από οποιοδήποτε μακροπρόθεσμο διπλωματικό όραμα στην Αφρική και είναι, αντίθετα, όλο και περισσότερο στρατιωτική η στάση της.

Η στρατιωτική στάση των ΗΠΑ, όμως, δεν φαίνεται να αποτελεί μέρος μιας συνολικής πολιτικής προσέγγισης για την Αφρική. Είναι τόσο ανησυχητικό όσο και ακατανόητο, αντανακλώντας την αμετάβλητη αμερικανική εξάρτηση από στρατιωτικές λύσεις σε όλα τα είδη των προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων με άλλα κράτη.

Συγκρίνετε αυτό με τη στρατηγική προσέγγιση της Ρωσίας προς την Αφρική. Η Ρωσία ακολουθεί τη στρατηγική δέσμευσης της Κίνας (ή στην περίπτωση αυτή, την εκ νέου δέσμευση) μέσω της ανάπτυξης και των ευνοϊκών εμπορικών όρων.

Όμως, σε αντίθεση με την Κίνα, η Ρωσία έχει μια ευρεία ατζέντα που περιλαμβάνει και τις εξαγωγές όπλων, οι οποίες αντικαθιστούν τα αμερικανικά όπλα σε διάφορα μέρη της ηπείρου.

Για τη Μόσχα, η Αφρική έχει επίσης αναξιοποίητο και τεράστιο δυναμικό και χρησιμεύει ως πολιτικός εταίρος που μπορεί να ενισχύσει τη θέση της Ρωσίας στο ΟΗΕ.

Έχοντας επίγνωση του εμφανούς παγκόσμιου ανταγωνισμού, ορισμένοι Αφρικανοί ηγέτες εργάζονται τώρα για να βρουν νέους συμμάχους έξω από το παραδοσιακό δυτικό πλαίσιο, το οποίο έχει ελέγξει μεγάλο μέρος της Αφρικής από το τέλος της παραδοσιακής αποικιοκρατίας πριν από μερικές δεκαετίες.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η επίσκεψη στο τέλος Νοεμβρίου του προέδρου του Σουδάν Ομάρ Αλ Μπασίρ στη Ρωσία και η συνάντηση υψηλού επιπέδου που είχε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. «Ονειρευόμασταν αυτή την επίσκεψη για μεγάλο χρονικό διάστημα» δήλωσε ο Αλ Μπασίρ στον Πούτιν και «χρειαζόμαστε προστασία από τις επιθετικές πράξεις των Ηνωμένων Πολιτειών».

Η πολυπόθητη «προστασία» περιλαμβάνει τη συμμετοχή της Ρωσίας στον εκσυγχρονισμό του σουδανικού στρατού.

Ανησυχώντας για την εμβέλεια της Ρωσίας στην Αφρική, οι ΗΠΑ αγωνίζονται με στρατιωτική στρατηγική και μικρή διπλωματία. Ο συνεχιζόμενος μίνι πόλεμος των ΗΠΑ θα ωθήσει την ήπειρο πιο πέρα ​​στην άβυσσο της βίας και της διαφθοράς, όπως συμβαίνει σήμερα στη Λιβύη, κάτι που ίσως ταιριάζει ή ικανοποιεί την Ουάσινγκτον, αλλά θα προκαλέσει δυστυχία σε εκατομμύρια ανθρώπους.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Αφρική δεν είναι πλέον αποκλειστική δυτική «αποικία», την οποία θα εκμεταλλευτεί κατά βούληση η Αμερική, η οποία παραμένει παγιδευμένη σε ρατσιστική αντίληψη και πιστεύει πως μπορεί να συνεχίζει την οικονομική εκμετάλλευση των 54 κρατών της, με τις στρατιωτικές της παρεμβάσεις.

Share Button

InSideOut Borders

Το «Εντός+Εκτός Συνόρων» δημιουργήθηκε, κυρίως, για τους Έλληνες του εξωτερικού και τους ξένους που ζουν δίπλα μας. Αφορά τρέχουσα ειδησεογραφία μαζί με ρεπορτάζ και συνεντεύξεις για τη ζωή των απόδημων στη διασπορά και των αλλοδαπών που ζουν στη χώρα μας είτε είναι μετανάστες είτε πρόσφυγες, επιχειρηματίες ή απλοί τουρίστες. Σε συνεχή διάλογο με τις ξένες κοινότητες στην Ελλάδα και την ομογένεια στο εξωτερικό, παρουσιάζουμε όψεις της καθημερινότητας και ισχυρές απόψεις για την βελτίωση της πραγματικότητας εντός και εκτός συνόρων,

Μπορεί επίσης να σας αρέσει...