Πιόνια και τρελοί αξιωματικοί στην ανομολόγητη σκακιέρα του Κουρδιστάν

Οι Κούρδοι βρίσκονται στη μέση ενός αγώνα εξουσίας που διεξάγουν οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Τουρκία, το Ιράν και η Συρία, μια οικεία κατάσταση που αριθμεί πολλές δεκαετίες γεωπολιτικών συγκρούσεων στην περιοχή τους, το επονομαζόμενο μεγάλο Κουρδιστάν, που απλώνεται από την Τουρκία στη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν κι αποτελεί το όνειρο 30 εκατομμυρίων ανθρώπων, χωρίς πατρίδα.

Από τη Μαρία Λίλα

Αθέλητα για χρόνια και με αθέμιτα μέσα, οι Κούρδοι έπαιξαν το ρόλο των πιονιών στις παρτίδες σκακιού των ισχυρών χωρών. Κάνουν το μεγαλύτερο μέρος της σκληρής δουλειάς μόνο για να θυσιαστούν λίγο πριν από το ματ. Πρόσφατα, χρησιμοποιήθηκαν από τους Αμερικανούς ως χρήσιμα πιόνια στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους, όμως τώρα που το τέλος των τζιχαντιστών είναι κοντά οι Κούρδοι κινδυνεύουν και πάλι να εγκαταλειφθούν ή να θυσιαστούν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε αντίθεση με τη Ρωσία και το Ιράν, ποτέ δεν προσκλήθηκαν στη Συρία. Ωστόσο, επέμειναν ότι ήταν εκεί μόνο και μόνο για να σώσουν τη Συρία από το Ισλαμικό Κράτος.

Αυτό άλλαξε όταν ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Ρεξ Τίλερσον ανακοίνωσε ότι οι Αμερικανοί θα παραμείνουν μετά τον πόλεμο και η απρόσμενη εξέλιξη δεν έχει να κάνει πλέον με το Ισλαμικό Κράτος αλλά το Ιράν, που οι ΗΠΑ φοβούνται ότι μαζί με τη Ρωσία έχουν πατήσει γερά πόδι στην ευρύτερη περιοχή. Για αυτό και προανήγγειλαν συνοριακή δύναμη 30.000 ανδρών-κυρίως Κούρδων- γεγονός που εξόργισε την Άγκυρα, που προχώρησε στην επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας» στις 20 Ιανουαρίου, με εισβολή στη Συρία.

Αλλά για να απειλήσει τον Αγιατολάχ με ματ, η Αμερική έπρεπε να χρησιμοποιήσει τα πιόνια της, και αυτά τα πιόνια, για άλλη μια φορά, ήταν οι Κούρδοι.

Οι δυνάμεις των 30.000 στρατιωτών που θα αναπτύξουν οι ΗΠΑ για να εμποδίσουν το Ιράν θα αποτελούνται κυρίως από Κούρδους. Αλλά μια ένοπλη κουρδική παρουσία στα βόρεια σύνορα με την Τουρκία είναι μια κόκκινη γραμμή την οποία η Τουρκία έχει προειδοποιήσει εδώ και καιρό ότι δεν θα επιτρέψει στους Κούρδους να διασχίσουν. Έτσι, η αμερικανική απόφαση έφερε την οργή της Τουρκίας κατά των Κούρδων.

Καθώς η Τουρκία εισβάλλει και βομβαρδίζει την Αφρίν και τα γύρω χωριά, εμπειρογνώμονες στην περιοχή, όπως ο Patrick Cockburn, προειδοποιούν ότι τα κουρδικά χωριά θα «μοιάζουν σε λίγο με ανάχωμα θρυμματισμένης τοιχοποιίας». Καθώς ο αριθμός των νεκρών και τραυματιών αυξάνεται και οι γιατροί στην περιοχή προειδοποιούν «για μια ταχέως επιδεινούμενη ανθρωπιστική κρίση» ο ανώτερος Κούρδος πολιτικός Αλντάρ Χαλίλ ζήτησε από τις ΗΠΑ «να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους έναντι αυτής της δύναμης που συμμετείχε μαζί τους στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους».

«Πώς μπορείτε να στέκεστε και να παρακολουθείτε;» ρώτησε.

Αλλά αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που οι Κούρδοι κάνουν αυτή την ίδια ερώτηση.

Τον Μάρτιο του 1975, οι απελπισμένοι Κούρδοι ζήτησαν από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των ΗΠΑ τη γνωστή CIA να επέμβει γράφοντας: «Η μοίρα των ανθρώπων μας είναι σε πρωτοφανή κίνδυνο. Πλήρης καταστροφή κρέμεται πάνω από το κεφάλι μας. Καμία εξήγηση δεν δίνεται για όλα αυτά. Σας απευθύνουμε έκκληση και η κυβέρνηση των ΗΠΑ πρέπει να παρέμβει σύμφωνα με τις υποσχέσεις σας».

Η υπόσχεση στην οποία αναφέρονταν ήταν αυτή των ΗΠΑ να στηρίξουν τους Κούρδους εάν θα προσέφεραν τα στρατεύματα τους για μια συγκεκαλυμμένη δράση εναντίον του Σαντάμ Χουσεΐν – αν γίνονταν πάλι δηλαδή τα πιόνια στο παιχνίδι των μεγάλων δυνάμεων.

Στη δεκαετία του 1970, το Ιράν και το Ιράκ συγκρούστηκαν για μια σειρά διασυνοριακών διαφορών. Με την ελπίδα να κρατηθούν οι Ιρακινοί απασχολημένοι, ο Σάχης προσέφερε χρήματα και όπλα στους Κούρδους για να πολεμήσουν τον Σαντάμ Χουσεΐν. Αλλά οι Κούρδοι δεν εμπιστεύτηκαν τον Σάχη και έβαλαν ως προϋπόθεση για την αποδοχή της πρότασης μιας αμερικανική εγγύηση και τη δέσμευση ότι το Ιράν δεν θα έμπαινε εμπόδιο στην κουρδική εξέγερση.

Η CIA και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ συμβούλευσαν την κυβέρνηση να μην προχωρήσει εξαιτίας του αναπόφευκτου της προδοσίας του Σάχη προς τους Κούρδους.

Αλλά ο Χένρι Κίσινγκερ πήρε την αντίθετη θέση και, μετά από μια επίσκεψη στην Τεχεράνη το 1972 μαζί με τον πρόεδρο Ρίτσαρντ Νίξον, οι ΗΠΑ υποσχέθηκαν την υποστήριξη του Σάχη προς τους Κούρδους και δεσμεύτηκαν να στηρίξουν τους Κούρδους.

Ο Νίξον υπέγραψε τη μυστική πράξη την 1η Αυγούστου του 1972. Ο Κίσινγκερ έκανε τις ρυθμίσεις για τον μυστικό πόλεμο και η CIA τον ανέλαβε. Η στήριξη είχε τη μορφή 5 εκατομμυρίων δολαρίων και όπλων, αλλά μέχρι το επόμενο έτος, ο Κίσινγκερ είχε υποστηρίξει και ο Νίξον είχε εγκρίνει, μεγαλύτερη βοήθεια από τις ΗΠΑ που τελικά θα φθάσει τα 20 εκατομμύρια δολάρια και πάνω από 1.250 τόνους όπλων και πυρομαχικών.

Μέχρι το 1975, οι ΗΠΑ υποστήριξαν την κουρδική εξέγερση και τελικά κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι Κούρδοι θα μπορούσαν να σωθούν μόνο με στρατιωτική επέμβαση του Ιράν. Ο Σάχης προσέφερε πολύ περισσότερα χρήματα από τους Αμερικανούς, αλλά δεν ήταν πρόθυμος να αναλάβει με τις ένοπλες δυνάμεις του.

Αρνήθηκε και άρχισε να διαπραγματεύεται μια συνοριακή διευθέτηση με τον Σαντάμ Χουσεΐν. Ο Σάχης έλαβε εδάφη σε αντάλλαγμα για τον τερματισμό της υποστήριξης του Ιράν προς τους Κούρδους.

Σύμφωνα με τον γνωστό ανταποκριτή και ερευνητή – δημοσιογράφο Ρόμπερτ Φισκ, ήταν ο Κίσινγκερ – ένας από τους εγγυητές της υπόσχεσης υποστήριξης των Κούρδων – ο οποίος σφυρηλάτησε αυτή τη συμφωνία μεταξύ του Σάχη και του Σαντάμ και έτσι οι Ιρανοί και οι Αμερικανοί εγκατέλειψαν τους Κούρδους.

Η διακοπή της οικονομικής βοήθειας και των όπλων προς στους Κούρδους οδηγεί με ευκολία στην σφαγή έως και 182.000 από τον Σαντάμ. Πολλοί περισσότεροι έφυγαν στο Ιράν ως πρόσφυγες. Τότε έγινε η πρώτη κουρδική έκκληση του 1975 προς την Αμερική. Ο Κούρδος ηγέτης Μουσταφά Μπαρζανί θα απευθυνθεί προσωπικά στον Κίσινγκερ, έναν από τους συγγραφείς των αμερικανικών διαβεβαιώσεων λέγοντας ότι «πιστεύουμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ηθική και πολιτική ευθύνη απέναντι στον λαό μας που έχει δεσμευτεί για την πολιτική της χώρας σας».

Ωστόσο, ο Κίσινγκερ δεν απάντησε ποτέ, σύμφωνα με τον εμπειρογνώμονα της CIA John Prados, επικεφαλής του σταθμού της CIA στην Τεχεράνη. Ο Κίσινγκερ εγκατέλειψε τους Κούρδους με τη διάσημη, πλέον, υπενθύμιση ότι «η συγκεκαλυμμένη δράση δεν πρέπει να συγχέεται με την ιεραποστολική εργασία».

Αρκετά χρόνια αργότερα, στον πρώτο πόλεμο του Κόλπου, οι Κούρδοι θα αναζητηθούν πάλι από τις ΗΠΑ για να αγωνιστούν για δεύτερη φορά εναντίον του Σαντάμ Χουσεΐν. Αυτή τη φορά, το αίτημα προέρχεται από τη CIA. Και πάλι, όμως, οι Κούρδοι εγκαταλείφθηκαν από τους Αμερικανούς. Και πάλι, χιλιάδες από αυτούς, πέθαναν στα αντίποινα του Σαντάμ και δεκάδες χιλιάδες αναγκάστηκαν να φύγουν.

Αυτή η προδοσία των Κούρδων έχει μια μακρά ιστορία δεν είναι τωρινή.

Από αυτά τα γεγονότα μέχρι την τρέχουσα κατάσταση στη Συρία όλες οι προδοσίες συνδέονται με την Αμερική, που χρησιμοποιεί τους Κούρδους ως πιόνια βάζοντας τρελούς αξιωματικούς σαν τον Κίσινγκερ να τα θυσιάζουν με ευκολία όταν βλέπουν το ματ στις επόμενες κινήσεις.

Σύμφωνα με τον John Prados, ήδη από το 1948, η CIA είχε δηλώσει ότι «οι ορεινοί πληθυσμοί που είναι γνωστοί ως Κούρδοι είναι τώρα και θα συνεχίσουν να είναι και στο μέλλον ένας παράγοντας μείζονος σημασίας σε κάθε στρατηγική εκτίμηση των υποθέσεων της περιοχής του Εγγύς Ανατολής».

Εβδομήντα χρόνια αργότερα, οι Κούρδοι εξακολουθούν να απογοητεύονται από την μεταχείριση που επιφυλάσσουν για αυτούς οι Αμερικανοί όσον αφορά τις ενέργειες που κάνουν με βάση αυτές τις εκτιμήσεις. Δεν είναι γνωστό, ακόμα, πώς η Αμερική θα διαπραγματευτεί τη θέση της ανάμεσα στους Κούρδους συμμάχους της στον πόλεμο της Συρίας και στους Τούρκους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, αλλά η ιστορία δυστυχώς συνηθίζει να επαναλαμβάνεται…..

 

Share Button

InSideOut Borders

Το «Εντός+Εκτός Συνόρων» δημιουργήθηκε, κυρίως, για τους Έλληνες του εξωτερικού και τους ξένους που ζουν δίπλα μας. Αφορά τρέχουσα ειδησεογραφία μαζί με ρεπορτάζ και συνεντεύξεις για τη ζωή των απόδημων στη διασπορά και των αλλοδαπών που ζουν στη χώρα μας είτε είναι μετανάστες είτε πρόσφυγες, επιχειρηματίες ή απλοί τουρίστες. Σε συνεχή διάλογο με τις ξένες κοινότητες στην Ελλάδα και την ομογένεια στο εξωτερικό, παρουσιάζουμε όψεις της καθημερινότητας και ισχυρές απόψεις για την βελτίωση της πραγματικότητας εντός και εκτός συνόρων,

Μπορεί επίσης να σας αρέσει...